Ortezy i stabilizatory: wspomagają terapię i chronią

OrtezyDobrze znają je wszyscy, którym przytrafiła się kontuzja, a także borykający się z wrodzonymi lub nabytymi kłopotami z funkcjonowaniem narządów ruchu, wszelkiego typu niedowładami, niestabilnością stawu czy deformacjami. Mowa o ortezach i stabilizatorach, stanowiących popularne elementy zaopatrzenia ortopedycznego.

 

Słowo orteza wywodzi się z greckiego orthosis, co znaczy ‘utrzymany w pionie, wyprostowany, sztywny’, a także ‘korygowanie niedostosowania się’.

Nazwa stabilizator nie wymaga chyba wyjaśniania, bo wyraża istotę jego przeznaczenia, jaką jest stabilizacja uszkodzonego stawu umożliwiająca jego sprawniejsze funkcjonowanie.

Aparaty i akcesoria ortopedyczne w rodzaju ortez czy stabilizatorów są wykorzystywane w leczeniu zwichnięć, skręceń lub zerwanych więzadeł bądź w okresie rehabilitacji po różnych urazach i ewentualnych operacjach. Dobrze znane są też sportowcom – zapewniają ochronę kontuzjowanych (czasem wielokrotnie) miejsc i umożliwiają uprawianie danej dyscypliny, ułatwiając niczym niezakłóconą aktywność ruchową.

Ortezy i stabilizatory nakłada się bezpośrednio na wybrane okolice ciała, w zależności od potrzeb zapewniając im stabilizację, unieruchomienie, odciążenie czy korekcję niewłaściwej pozycji.

 

Uszkodzenia, które uzasadniają zastosowanie ortezy, mogą być umiejscowione w obrębie:

  • odcinka szyjnego kręgosłupa (stosuje się wtedy kołnierz ortopedyczny)
  • odcinka piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa (stosuje się gorset ortopedyczny)
  • dłoni (stosuje się ortezy dłoni)
  • barku (stosuje się ortezy stawu barkowego)
  • łokci (stosuje się ortezy stawu łokciowego)
  • bioder (stosuje się ortezy stawu biodrowego)
  • kolan (stosuje się ortezy stawu kolanowego)
  • stawu skokowego (stosuje się ortezy stawu skokowego)

 

 

Inne kryteria podziału ortez dyktują:

  • funkcja (kompresja, stabilizacja, kompensacja i korekta)
  • konstrukcja: ortezy miękkie (z materiału lub dzianiny) i twarde (z metali lekkich, laminatów, kompozytów itd.)
  • wzornictwo: ortezy seryjne lub indywidualne

 

W opisie rodzajów ortez obowiązuje terminologia techniczna i wywodzące się z niej skróty:

SEWHO orteza na całą kończynę górną
HFO orteza ramienia
EWHO orteza obejmująca łokieć, nadgarstek i dłoń
WHO orteza na nadgarstek i dłoń
HO orteza dłoni
HKAFO orteza obejmująca całą kończynę dolną ze stawem biodrowym
KAFO orteza obejmująca całą kończynę dolną
KO orteza stawu kolanowego
AFO orteza obejmująca staw skokowy i stopę
DAFO dynamiczna orteza obejmująca staw skokowy i stopę
FO orteza stopy, wkładki ortopedyczne

 

Ortezami są również pionizatory (stosowane w przebiegu takich schorzeń, jak na przykład mózgowe porażenie dziecięce, dystrofia mięśniowa czy przepuklina oponowo-rdzeniowa), aparaty kroczące i derotujące.